Terug

KASTEEL VAN ZEVENBERGEN

Gravure Kasteel
Hier ziet u een orginele koperen gravure  van het kasteel Zevenbergen ( Zeevenbergen), de datum van de koper gravure is 17xx  (16e Eeuw), dit is tot op heden een van de weinig orginele koperen gravure's

Het kasteel zou teruggaan op een middeleeuwse stenen toren of donjon, opgericht op een ‘motte’, een kunstmatige heuvel met er omheen een gracht en omheiningen, gebouwd ter verdediging tegen vijandelijke aanvallen.

De naam Zevenbergen duikt pas op in 1410 als naam van het gebied waarover de heer van Ranst rechten had. In 1461 staat Arnold van Sevenberghen vermeld als kasteelheer. In 1542 belegerden de troepen van Maarten van Rossem kasteel Zevenbergen en beschadigden het zwaar. Spinola verwoestte het verder in 1590 tijdens de Spaanse bezetting. Enkel het oudste gedeelte, de donjon, bleef overeind. Herstellingswerken, uitgevoerd in 1613, werden in 1667 verdergezet door Jacques baron le Roy. Hij liet ons een gravure na van het  kasteel uit 1696.

ZevenbergenkasteelDe eigenlijke grondlegger van het domein zoals men het nu kent is Ferdinand Vecquemans, baron de la Verre, kasteelheer vanaf 1722. Tussen 1722 en 1733 liet hij serieuze verbouwingen uitvoeren. Uit die periode dateert de steen met de tekst: ‘conditum 1233, restauratum 1733’ (gebouwd in 1233, gerestaureerd in 1733), die oorspronkelijk boven de ingangspoort was ingemetseld. Waarop Vecquemans zich baseerde om de bouw van een eerste ‘kasteel’ in 1233 te situeren hebben we (nog) niet kunnen achterhalen.

Over de architect is niets bekend; sommige bronnen vermelden dat voor het interieur van het kasteel een beroep zou gedaan zijn op ‘Franse binnenhuisarchitecten’. Ook het park liet Vecquemans heraanleggen. Zijn broer Henri, gehuwd met gravin Roose de Baisy, erfde het kasteel. Op de binnenkoer staat een rococosteen met het alliantiewapen van de families Vecquemans en Roose de Baisy, gevonden bij graafwerken in de jaren 1970. De wapenschilden dragen sprekende wapens: het ene is het hekken of veken van Ferdinand Henri Vecquemans baron de la Verre en het andere bevat de rozen van de familie Roose de Baisy, in dit geval voor gravin Isabella Roose de Baisy, zijn echtgenote. Het echtpaar stierf kinderloos zodat het domein in handen kwam van de adellijke familie de Gilman.

Zevenbergen Kasteel zijzichtGedurende nagenoeg twee eeuwen, van 1766 tot 1952 was Zevenbergen in bezit van de familie de Gilman de Zevenbergen. In de eerste wereldoorlog werd het stukgeschoten. Enkel de bijgebouwen op de eerste binnenkoer, de stallingen en het logement van het personeel, bleven gespaard. De imposante barokke deuromlijsting werd uit het puin gered en overgebracht naar Antwerpen. Ze siert nu de gevel van het huis Arenbergstraat nr. 17.

Gaston Van den Berghe was de laatste  heer van Zevenbergen. Hij stierf ongehuwd in 1952 en respecteerde het testament van zijn moeder waarin zij het domein schonk aan de toenmalige zusters norbertinessen van Duffel. In 1953 werd het bezit verdeeld en kwam een belangrijk deel van de gronden, de bijgebouwen, de kasteelruïne en de bossen bij testament aan de Zusters van het Convent van Betlehem.

In 1969 bouwde deze orde op de kasteelresten De Ark, een ontmoetings- en bezinningstehuis. Twintig jaar later werd het prefabgebouw vervangen door een hedendaags gebouw in een historiserende stijl. In 1970 kreeg de gemeente Ranst een deel van het bos in pacht om als wandelbos te dienen voor de bevolking.

Een bescherming als landschap van het Zevenbergse bos en het Ranstse bos volgde respectievelijk in 1981 en in 1985. Het kasteeldomein, met de 18de-eeuwse dienstgebouwen en de funderingen van het voormalige kasteel, werd beschermd als dorpsgezicht in 1993

Smeedijzeren toegangspoorten en hekken

KasteelpoortHet voorplein, met aan weerszijden de dienstgebouwen van het kasteel, is te bereiken via een gemetselde bakstenen boogbrug. De smeedijzeren poort is opgehangen tussen twee zuilen in blauwe hardsteen met schachtringen en met een uivormige bekroning. Twee vaste vleugels in smeedwerk moeten verhinderen dat ongewenste bezoekers toch op de brug zouden klimmen als de poort dicht is.





Iets verderop, buiten de slotgracht, verleent een identieke poort toegang tot het kasteeldomein, dat ook door een gracht wordt begrensd.

Kasteelpoort bosStilistisch doet het smeedwerk sterk denken aan enkele vroege voorbeelden van smeedwerk naar ontwerp van Jan Peter Van Baurscheit de jonge. In de jaren 1730 kreeg deze architect de opdracht het kasteel Tanghof, eigendom van de graaf Roose de Baisy, te verbouwen. De combinatie van deze twee factoren, de stijlkenmerken én de link met de familie Roose de Baisy vormen een sterke aanwijzing dat de architect van de verbouwingen in de jaren 1730 wel eens Jan Peter van Baurscheit de jonge zou kunnen zijn.


Uiteraard moet deze hypothese nog verder worden onderzocht, maar misschien opent deze poort inderdaad de weg naar de identificatie van de architect van het 18de-eeuwse Zevenbergen